Wodka en muziek, Rusland viert vrijheid

Wodka en muziek, Rusland viert vrijheid

Het is 9 mei. De dag dat in Rusland de ‘Dag van de overwinning’ wordt gevierd. Ook in Duitsland wordt bij deze dag stilgestaan, zij het een dag eerder en op slechts één specifieke locatie: in de voormalige Duitse officiersmess Karlshorst in het oosten van Berlijn.

Over de exacte datum waarop nazi-Duitsland capituleerde zijn nogal wat onduidelijkheden. In Nederland vieren we de bevrijding op 5 mei en iedereen kent de beelden van prins Bernhard die in Hotel De Wereld in Wageningen de capitulatiebesprekingen leidde.
Voor de Fransen geldt 7 mei als Bevrijdingsdag, toen de Amerikaanse generaal Eisenhower in Reims de Duitse generaal Jodl voor de overgave van de Wehrmacht liet tekenen.
Maar de totale capitulatie vond plaats op 8 mei 1945 om 23:01 uur in Berlijn. Waarom vieren de Russen dan pas op 9 mei de Dag van de bevrijding? Simpel, vanwege het tijdsverschil: in Rusland is het een uur later, dus op de minuut af is voor de Russen 9 mei de dag dat het de Duitsers op de knieën dwong.
Het tekent direct de tweespalt zoals die lange tijd na de Tweede Wereldoorlog zichtbaar was, iedere partij een ander perspectief.

Duits-Russisch Museum Berlin-Karlshorst
De onvoorwaardelijke Duitse overgave op 8 mei 1945 betekende het eind van de Tweede Wereldoorlog in Europa. Het museum is een unieke bilaterale samenwerking tussen Duitsland en Rusland en het enige museum in Duitsland dat een permanente tentoonstelling wijdt aan de verwoestingen in Oost-Europa.
Na het vertrek van de Sovjets uit Duitsland besloten beide partijen deze locatie te gebruiken om de oorlog tegen de Sovjet-Unie te gedenken. De permanente tentoonstelling belicht de oorlog vanuit het perspectief van beide kampen, inclusief de massamoord op Sovjet krijgsgevangenen en de georganiseerde uithongering van miljoenen burgers in Rusland en Oost-Europa. De jaarlijkse herdenking gaat gepaard met toespraken van Russische veteranen, hoogwaardigheidsbekleders en niet onbelangrijk, heel veel eten, drinken en muziek. Nadat in 1945 de handtekeningen waren gezet, ging de wodka op tafel en werd het einde van de oorlog gevierd. Nu, ruim 70 jaar later wordt dat in ere gehouden. De tuin van Karlshorst lijkt in de verte op een klein festivalterrein met kraampjes waar je typische Russische gerechten en -natuurlijk- wodka kunt krijgen.

Het Geallieerden Museum
De afgelopen jaren is in Duitsland het stilzwijgen over de oorlog verbroken door steeds openlijker de gruwelijkheden bespreekbaar te maken. En niet alleen dat, maar ook het verhaal van hoe het Duitsland is vergaan ná de capitulatie wordt meer en meer zonder schroom verteld. Het Geallieerden Museum is daar een goed voorbeeld van. Het vertelt het verhaal van de Duitse nederlaag op het eind van de Tweede Wereldoorlog, tot de splitsing van West- en Oost-Berlijn door de drie westerse bezettingsmachten en de Sovjet-Unie. Er zijn twee permanente tentoonstellingen, waarvan de eerste de jaren na de oorlog beschrijft. Je krijgt hier inzicht in de eerste vijf jaar van de bezetting van Berlijn, het proces van democratisering en er is een groot gedeelte gewijd aan de luchtbrug gedurende de Sovjet-blokkade van 1948/49.
Het tweede deel van de vaste tentoonstelling in de Nicholson Bibliotheek verkent de periode 1951-1994. Het draait hier vooral om het militaire conflict tussen Oost en West gedurende de Koude Oorlog.

9 mei
Waar de geschiedenis aan de Tweede Wereldoorlog in Duitsland er vooral een van herdenken is, daar vieren de Russen feest. De 9 mei viering is lange tijd onder het tapijt geschoven, maar sinds Poetin aan de macht is weer helemaal in zwang. De dag wordt opgeluisterd met militaire parades en ‘s avonds is er op het Rode Plein in Moskou een groot concert. Het lijkt in de verte dus wel wat op de Nederlandse Bevrijdingsdag; een dag vol festiviteiten, het bevrijdingsdefilé in Wageningen en het 5 mei concert op de Amstel.
En zo is dik 70 jaar na dato de geschiedenis aan de Tweede Wereldoorlog er nog steeds een met vele gezichten en perspectieven.

Meer informatie:
Liberation Route Europe
Museum Karlshorst
Geallieerden Museum

Published byTjeerd

Schrijver in de breedste zin van het woord. Schreef een prijswinnend thrillerdebuut en wisselt het schrijven aan zijn derde boek af met reizen naar Panama, Noorwegen en many more. Kwalificeerde zich in Parijs voor de Wereldkampioenschappen OCR in de Verenigde Staten. Als hij niet sport, drinkt hij Trappistenbier en denkt hij goed te kunnen dansen.